yom ha-shoah ve ha-gvura 2022...

[dana]

za dwie godziny narod israela rozpoczyna obchody dnia zaglady i bohaterstwa ceremonia w yad vashem...


shimon riklin, dziennikarz: 'przed dniem shoah wazne jest przypomniec, ze antysemityzm i shoah nie sa wydarzeniami uniwersalnymi, ze antysemityzm to nienawisc tylko do jednego narodu na swiecie, do narodu israela.

ta potworna shoah jest jedyna w swoim rodzaju i wyciagnieta z niej nauka nie jest taka, ze stalismy sie nazistami, tylko jak zapobiec temu, zeby nie zrobili nam tego ponownie'...


znalezione w sobiborze pod barakiem w ktorym rozbieraly sie kobiety przed wejsciem do komor gazowych wisiorki z napisem shma israel i wizerunkiem moshe trzymajacego tablice z 10 przykazaniami...






le kol ish yesh shem – kazdy czlowiek ma imie...

kazdy czlowiek ma imie
ktore dal mu bog
i ktore dali mu ojciec i matka

kazdy czlowiek ma imie
ktore daly mu jego wzrost i usmiech
i jego ubranie

kazdy czlowiek ma imie
ktoe otrzymal od gor
i ktore daly mu mury

kazdy czlowiek ma imie
ktore otrzymal od losu
i od sasiadow

kazdy czlowiek ma imie
ktore dostal za swoje grzecy
i za tesknoty

kazdy czlowiek ma imie
ktore dali mu wrogowie
i ktore dostal od swojej milosci

kazdy czlowiek ma imie
ktore dostal od swoich swiat
i za swoja prace

kazdy czlowiek ma imie
ktore daly mu pory roku
i ktore dala mu slepota

kazdy czlowiek ma imie
ktore dal mu bog
i ktore dali mu ojciec i matka

kazdy czlowiek ma imie
ktore dalo mu morze
i ktore dalo mu smierc

[dana]

straszne te historie i nie koncza sie, nie koncza sie...

jedna z ocalalych, ktora zapalila dzisiaj znicz w yad vashem: 'w obozie podszedl do mnie jeden mezczyzna i powiedzial mi: naucze cie obierac ziemniaki. jestem sam, nie mam zadnej rodziny, nie przezyje tego. i nikt nie bedzie mnie pamietal. wiec ty bedziesz mnie pamietac. nie pamietam jego imienia, ale do dzisiaj, kiedy obieram ziemniaki mowie: pamietam ciebie'... 




z przemowienia prezydenta yitzhaka herzoga na dzisiejszej ceremonii w yad vashem:

'stoje tutaj przed wami niosac ze mna, w moim sercu to zdjecie. rzadkie zdjecie, ktorego nikt, kto je widzial, nie moze nigdy zapomniec. oczy widza, umysl pojmuje, ale dusza nie chce wierzyc, ze to czarno-biale to naprawde czarne z najbardziej czarnego. to nie zdjecie wielkich opowiadaczy, tysiecy, dziesiatek tysiecy, milionow. to zdjecie jednej rodziny, zydowskiej. rodziny rozstrzelanej przez zoldakow nazistowskiego szatana i kolaborantow. matka i jej dzieci na skraju dolu.

lufy karabinow dotykaja jej plecow. nie mozna zobaczyc twarzy kobiety, rowniez nie twarzy jej dzieci. na chwile przed upadkiem jej ciala w dol smierci, pochyla sie na jej malymi dziecmi. i w jednej chwili wszystkie karabiny wydzielaja dym. strzelaja w nia razem. nie zadawalaja sie jedna kula. skoordynowani. efektywni. jedno dziecko wpada pod nia. resztka sil matka trzyma synka za reke, ktory siedzi boso na kolanach, na ziemi przesiaknietej krwia. co matka szepnela jej malemu synkowi? czy prosila go, zeby nie plakal? czy milczal? czy zrozumial? czy bal sie? zdjecie milczy, ale jego glos krzyczy. nie pojmuje. paralizuje. 'nie bedziesz odbieral dzieciom matki'. 'jego i jego syna nie zabija w ciagu jednego dnia'.

to zdjecie zostalo zrobione 13 pazdziernika 1941 roku. kiedy je zobaczylem w ksiazce historyka dr wendy lower, ksiazki zajmujacej sie tym zdjeciem i tylko nim, poczulem, ze cale moje jestestwo przewraca sie w rozpaczy, we wscieklosci, w bolu. ten horror mial miejsce w niezliczonych miastach i miasteczkach, w niezliczonych, w ktorych wszystkich slonce swiecilo nad dolina. ptaki cwierkaly. las byl cichy. a rzeznik rzezal. i rzezal. i rzezal.'...

[dana]

o godzinie 10:00 dwuminutowa syrena zatrzymala caly kraj...
















zolnierze w bazie kirya podczas syreny...



w knesset ceremonia 'kazdy czlowiek ma imie'...







ceremonia skladania wiencow w yad vashem...



niesamowite zdjecia: yehezkel hershtik, 91-letni ocalaly, sfotografowal sie z zolnierzami tajnej jednostki magavu... i jasne przeslanie: israel to jedyne panstwo, ktore bedzie zawsze chronic zydow...






galit distal atbaryan, likud: 'mialam okolo 12 lat, kiedy zrozumialam, ze moja zemsta na nazistach to wlasciwie moja egzystencja. nasza egzystencja. to bylo wyjasnienie, ktore usunelo ogromny ciezar kipiacego pragnienia zemsty.
i wtedy przyszlo zrozumienie:
jestem tutaj.
i jestem zydowka.
i mam dom i miasto i panstwo.
i oni przegrali.
i ja, w sandalkach i w bialej bluzce, jestem na ceremonii na placu jerozolimskiej szkoly – jestem wiecznoscia i zwyciestwem'...

hallel biton rosen, dziennikarz: 'na calym swiecie zbudowano wiele pomnikow upamietniajacych shoah narodu zydowskiego. panstwo israel w ziemi israela, jest najwiekszym i najwspanialszym ze wszystkich.

yehi zichram baruch 6 milionow zmasakrowanych, zamordowanych i spalonych'...


le kol ish yesh shem – kazdy czlowiek ma imie

kazdy czlowiek ma imie
ktore dal mu bog
i ktore dali mu ojciec i matka

kazdy czlowiek ma imie
ktore daly mu jego wzrost i usmiech
i jego ubranie

kazdy czlowiek ma imie
ktoe otrzymal od gor
i ktore daly mu mury

kazdy czlowiek ma imie
ktore otrzymal od losu
i od sasiadow

kazdy czlowiek ma imie
ktore dostal za swoje grzecy
i za tesknoty

kazdy czlowiek ma imie
ktore dali mu wrogowie
i ktore dostal od swojej milosci

kazdy czlowiek ma imie
ktore dostal od swoich swiat
i za swoja prace

kazdy czlowiek ma imie
ktore daly mu pory roku
i ktore dala mu jego slepota

kazdy czlowiek ma imie
ktore dal mu bog
i ktore dali mu ojciec i matka

kazdy czlowiek ma imie
ktore dalo mu morze
i ktore dalo mu smierc

[dana]

o godzinie 20:00 odbedzie ie w kibbutzu lochamey ha-getaot (bojownicy gett) ceremonia zakanczajaca yom ha-shoah...

rysunek guy'a morada...