Bab Huta - dzielnica w muzułmańskim kwartale Starego Miasta

[dana]

(opublikowane po raz pierwszy na portalu erec israel 29 marca 2015 roku)



Do tego tygodnia nie słyszałam w ogóle o tej dzielnicy, położonej między Kopułą na Skale a Bramą Heroda i sama oczywiście nie zapuściłabym się tam. Jednak w towarzystwie grupy Izraelczyków opanowanych chęcią poznania Starego Miasta właśnie od tej nieznanej strony nie było żadnego problemu.

Krótko o historii Bab Huta, albo jak nazywają ją Arabowie Bab al-Huta.
Właściwie jest to dzielnica Domów (Domowie - l.p. Dom - nazwa grupy etnicznej na bliskim wschodzie, która jest odpowiednikiem europejskiej nazwy Rom w Europie) pochodzących z północnych Indii, mieszkających tutaj od setek lat i przez setki lat prześladowanych, którzy przejęli arabski styl życia, są błędnie uważani za Arabów i nie maja obywatelstwa izraelskiego. Ich liczba ciągle się zmniejsza, język i kultura powoli wymierają, ich historia nigdy nie była spisana, przede wszystkim dlatego, że nie maja systemu pisma.

Na początku XIX wieku z powodu ciasnoty wynikającej z powiększającej się liczby mieszkańców Żydowskiej Dzielnicy Starego Miasta, Żydzi zaczęli przenosić się do pobliskich dzielnic muzułmańskich. Chcieli być blisko rodzin, blisko synagog i blisko koszernych sklepów i tam kupowali sobie domy, żyjąc razem ze społecznością muzułmańska. Potem nastąpiły rozruchy 1929 roku przeciwko Żydom Bab Huty, następnie wielkie arabskie powstanie w latach 1936-39, a 1948 roku po zajęciu Starego Miasta przez Jordanię i Żydzi z Dzielnicy Żydowskiej, i z Bab Huta, i tych niewielu mieszkających w innych dzielnicach muzułmańskich Starego Miasta zostali wypędzeni przez Jordańczyków.

Żydzi wrócili do Starego Miasta i również do Bab Huty dopiero po wojnie sześciodniowej w roku 1967. Z tego czasu pochodzi piękna karta w historii żydowsko-arabskiej: w Bab Hucie istniały synagogi i kolele, które również zostały opuszczone po wygnaniu Żydów. W domu znanym dzisiaj pod nazwa Beit HaCalam (dom fotografa) mieściła się założona przez rabina Winograda jesziwa, który po długiej próbie utrzymania jej zrozumiał, że naraża życie swoich uczniów i opuścił wraz z nimi budynek, oddając w ręce arabskiego sąsiada klucze do jesziwy z prośbą, żeby ja chronił, jednocześnie uzgadniając z nim opłatę za jego prace. Sąsiad przeniósł wszystkie księgi, włącznie z Sefer Torą, świeczniki i resztę wyposażenia do małego pokoju i zamknął go na klucz. Pokój ten zawierał również licznik prądu, o czym ten Arab nie pomyślał i później za każdym razem, gdy przychodzili sprawdzić ten licznik, wykręcał się czym mógł, żeby nie wpuścić kontrolerów arabskich i brytyjskich do tego pomieszczenia. Po przejęciu kontroli nad Starym Miastem przez Jordańczyków, ustało przekazywanie pieniędzy dla tego arabskiego strażnika, który mimo to nie przestał strzec własności jesziwy. Trzymał to w wielkiej tajemnicy i gdy zachorował, powiedział o tym tylko swojemu bratu, który po jego śmierci przejął rolę strażnika. W roku 1967, gdy Jerozolima została znów zjednoczona, ten strażnik oddał klucze do tego pokoju Ezerowi Weitzmanowi. Dzisiaj w tych samych pokojach mieści się znów żydowska jesziwa, której uczniowie uczą się z tamtych, uratowanych przez Arabów ksiąg.






Żydzi wrócili do tej dzielnicy, choć w niewielkiej liczbie. Według ocen mieszka tam około 600 Żydów. Tam tez znajduje się mieszkanie Arika Szarona, którego kupno wzbudziło swego czasu ogromny skandal w części społeczeństwa izraelskiego i uważane było za ,,prowokacje", ale Szaron przecież tylko kontynuował historię Żydów mieszkających na Starym Mieście.

Dzisiejsi żydowscy mieszkańcy Bab Huty nie mają łatwego życia. Wprawdzie rzadko dochodzi tam do starć z mieszkającymi wokół Arabami, wprawdzie maja światło i wodę, i pełno tam małych sklepików, w których można zrobić niewielkie codzienne zakupy jak chleb i mleko, ale jest już problem z większymi zakupami z supermarketu, jest problem z wieczornym powrotem z dziećmi z przedstawień czy zabaw urodzinowych, jest problem z parkowaniem samochodów (parkują w odległości 15 minut spaceru od domu). Ja ich widzę jako halucim (pionierów), którzy kiedyś budowali kibuce i chronili ziemię Izraela, poświęcając swoje życie, wygody dla czegoś wyższego, dla przyszłego państwa żydowskiego - ci żydowscy mieszkańcy Bab Huty robią dokładnie to samo: poświęcają wygodne życie i luksus dnia codziennego z powodu dogłębnego przekonania, że jeśli Żydzi opuszczą Stare Miasto, to oddadzą je w ręce muzułmańskie. I jest w tym dużo, dużo prawdy.

Bab Huta była i pozostała do dzisiaj biedną dzielnicą Starego Miasta. Nie mniej jest to dzielnica z niesamowicie bogatą, piękną i różnorodną historią.


Na dachach Bab Huty bawią się młodzi Arabowie



Widok z Bab Huty na Góre Oliwna i hotel 7 Arches



Rowery arabskie i żydowskie królują w Bab Hucie





Barierki odgradzają teren Bab Huty pod kontrola municypalną Jerozolimy od terenu pod kontrola jordańskiego Waqf. Zarząd miasta od lat walczy z Waqf w sprawie zbudowania tam malej promenady.





I jest oczywiście budka z izraelskim ochroniarzem



Podwórka rodzin żydowskich w Bab Hucie





Po lewej wejście do mieszkania arabskiego, po prawej – do żydowskiego


Drzwi do mieszkania Arika Szarona



Na dachu domu zamieszkałego przez kilka żydowskich rodzin rodzice zrobili dla dzieci plac zabaw





Synagoga Cyjon HaMecujenet zniszczona w w kwietniu 1936, ustanowiona znów w maju 1986





Dwie arabskie dziewczynki plotkują w oknach. Na dole przechodzi dwóch Żydów ortodoksyjnych ,,odgrodzonych" od dziewczynek kablami elektrycznymi, a zaraz za nimi policjanci pilnujący spokoju.







Zagrożenie życia w całej Bab Hucie: dziko wiszące kable elektryczne





Arabska Bab Huta





Arabska mała firma wyrabiająca thinę jak przed setkami lat. Można tam dostać thinę czerwoną z pieczonych ziaren sezamu i czarną zrobioną z dodatkiem czarnuszki, bardzo gorzką, czego nigdy nie spotkałam wcześniej.







Informacje każdego rodzaju









Brama Damasceńska od strony Starego Miasta